Çek ve Senet (Bono) İcra Takibinde (Örnek 10) 5 Günlük İmzaya ve Borca İtiraz Süresi

Giriş ve Hukuki Çerçeve (2004 s. İİK m. 168–170)

Alacağın çek, bono (emre muharrer senet) veya poliçeye bağlı olduğu hallerde alacaklı, Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla İcra Takibi (Örnek 10 Ödeme Emri - İİK m. 167–170) başlatabilir. Normal ilamsız takipten (Örnek 7) çok farklı olarak, Örnek 10 takibinde itiraz süresi 7 gün değil 5 gündür, itiraz icra dairesine değil İcra Hukuk Mahkemesine yapılır ve itiraz satıştan başka hiçbir icra takip işlemini (haczi) kendiliğinden durdurmaz.

1. 5 Günlük Kesin Süre ve İcra Hukuk Mahkemesine Başvuru (İİK m. 168)

Örnek 10 ödeme emrini alan borçlu; senet/çek altındaki imzanın kendisine ait olmadığına (İmzaya İtiraz - İİK m. 170) veya borcun ödendiğine, zamanaşımına uğradığına yahut senedin kambiyo vasfı taşımadığına (Borca İtiraz ve Şikayet - İİK m. 169/a, 170/a) tebliğden itibaren 5 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesinde dava açarak itiraz etmek zorundadır. İcra müdürlüğüne verilen itiraz dilekçesi geçersizdir ve takibi durdurmaz.

2. İtiraz Haczi Durdurmaz: 'Takibin Geçici Olarak Durdurulması' Tedbiri

İİK m. 169 uyarınca kambiyo takibine yapılan itiraz yalnızca satışı durdurur, haczi durdurmaz (ödeme süresi olan 10 gün dolunca banka ve araçlara haciz konulabilir). Haczin önlenmesi için İcra Hukuk Mahkemesi dava dilekçesinde mutlaka İİK m. 169/a-2 ve 170/2 uyarınca 'Takibin Geçici Olarak Durdurulması' tedbir kararı talep edilmelidir.

3. Açığa İmza (Teminat Senedi) İddiası ve Yazılı Delil Zorunluluğu

Boş olarak veya sözleşmeye teminat amacıyla verilen senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası, senede karşı senetle ispat kuralı (HMK m. 201) gereği tanıkla ispatlanamaz; ancak yazılı bir protokol veya sözleşmede o senede açıkça atıf yapılmışsa (tarih/tutar/seri no belirtilmişse) ispatlanabilir.

Yüksek Yargı İlkesi ve Değerlendirme

“Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borca veya imzaya itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde İcra Mahkemesine dilekçe ile yapılır; icra dairesine yapılan itiraz hukuki sonuç doğurmaz.” 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 168/4-5

Uygulama ve Usul Kontrol Listesi

Hak kaybı, zamanaşımı veya usulden ret yaptırımıyla karşılaşmamak adına süreçte dikkat edilmesi gereken temel adımlar şunlardır:

1. Sarı zarfla gelen ödeme emrinin sağ üst köşesinde 'Örnek No: 10' yazıyorsa 5 günlük sürenin çok kısa olduğunu bilerek aynı gün avukata başvurun.
2. Dava dilekçesinde 10. gün hacizlerin başlamaması için 'Takibin Geçici Olarak Durdurulması' ara kararını talep edin.
3. Senedi bir sözleşmenin teminatı olarak veriyorsanız, hem sözleşmeye hem de senedin ön/arka yüzüne '… tarihli sözleşmenin teminatıdır, ciro edilemez' şerhini yazın.