Giriş ve Hukuki Çerçeve (5237 s. TCK m. 86 & m. 87)
Bir başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan her türlü kasıtlı eylem Kasten Yaralama Suçunu (TCK m. 86–87) oluşturur. Ceza yargılamasında verilecek cezanın miktarını, şikayete/uzlaştırmaya tabi olup olmadığını ve görevli mahkemeyi belirleyen en temel belge Adli Tıp Kurumu Kesin Raporudur.
1. Basit Tıbbi Müdahale (BTM) ile Giderilebilen vs. Giderilemeyen Yaralama
BTM İle Giderilebilir Yaralama (TCK m. 86/2): Yaralanmanın hafif sıyrık, kızarıklık veya yumuşak doku travması düzeyinde olup basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde, mağdurun şikayeti üzerine 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilir (kadına karşı işlenmesi halinde alt sınır 6 aydan az olamaz). Bu hal (nitelikli haller yoksa) Uzlaştırma kapsamındadır.
- BTM İle Giderilemeyen Yaralama (TCK m. 86/1): Derin kesi, iç kanama veya uzun süreli tedavi gerektiren yaralamalarda şikayet aranmaksızın 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.
2. Nitelikli Haller (TCK m. 86/3) ve Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m. 87)
Suçun; üstsoya, altsoya, eşe (boşanan eş dahil), kardeşe, beden/ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye, kamu görevlisine veya silahla işlenmesi halinde şikayet aranmaksızın ceza yarı oranında (canavarca hisle işlenirse 1 kat) artırılır. Yaralama sonucunda mağdurun vücudunda kemik kırığı veya çıkığı oluşmuşsa (TCK m. 87/3) kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine (hafif/orta/ağır; 1 ila 6 puan) göre ceza yarısına kadar artırılır; yüzde sabit ize (TCK m. 87/1-c) veya hayati tehlikeye yol açmışsa ceza bir kat artırılır (alt sınır 3 veya 5 yıldan az olamaz).
3. Meşru Müdafaa (TCK m. 25/1) ve Haksız Tahrik İndirimi (TCK m. 29)
Kişinin kendisine veya başkasına yönelen haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlediği fiillerden dolayı meşru savunma (TCK m. 25/1) kapsamında ceza verilmez. İlk haksız hareketin karşı taraftan geldiği (veya kimin başlattığının tespit edilemediği karşılıklı kavgalarda şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği) hallerde ise TCK m. 29 uyarınca 1/4’ten 3/4’e kadar haksız tahrik indirimi uygulanır.
Yüksek Yargı İlkesi ve Değerlendirme
“Karşılıklı kasten yaralama olaylarında ilk haksız saldırının hangi taraftan başladığı kesin olarak tespit edilemiyorsa, 'şüpheden sanık yararlanır' (in dubio pro reo) ilkesi gereğince her iki taraf lehine de TCK m. 29 haksız tahrik hükümleri uygulanmalıdır.” Yargıtay 3. Ceza Dairesi Yerleşik İçtihatları ve TCK m. 29
Uygulama ve Usul Kontrol Listesi
Hak kaybı, zamanaşımı veya usulden ret yaptırımıyla karşılaşmamak adına süreçte dikkat edilmesi gereken temel adımlar şunlardır:
- Olay anında acil serviste verilen 'geçici adli rapor' ile yetinmeyin; Adli Tıp Şube Müdürlüğünden 'kesin adli rapor' alınmasını talep edin.
- Yüz bölgesinde kesi varsa olay tarihinden 6 ay geçtikten sonra Adli Tıp Kurumu tarafından 'yüzde sabit eser (iz)' muayenesi yapılması gerektiğini unutmayın.
- Olay yeri kamera görüntüleri silinmeden (genellikle 7–15 gün içinde üzerine yazılır) ilk gün savcılıktan kamera el koyma talebinde bulunun.
Bu makale 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Meslek Kuralları çerçevesinde yalnızca akademik ve hukuki bilgilendirme amacıyla yayımlanmıştır; somut uyuşmazlıklarınızda hak ve süre kaybı yaşamamak için büromuzdan hukuki danışmanlık alabilirsiniz.