Giriş ve Hukuki Çerçeve (6100 s. HMK m. 189/2 • TCK m. 132–134)
Boşanma davalarında kusur ispatı için sunulan dijital verilerin (WhatsApp ekran görüntüleri, ses kayıtları, fotoğraflar) mahkemece hükme esas alınabilmesi için 6100 sayılı HMK’nın 189/2. maddesi uyarınca hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması zorunludur. Hukuka aykırı deliller hem boşanma davasında dikkate alınmaz hem de delili sunan eş açısından TCK m. 132–134 kapsamında suç teşkil edebilir.
1. WhatsApp Mesajları ve Sosyal Medya Paylaşımları
Eşlerin birbirleriyle yaptıkları WhatsApp yazışmaları veya eşin herkesçe görülebilen/ortak arkadaşlara açık sosyal medya paylaşımları tamamen hukuka uygun delildir. Buna karşılık eşin telefonuna casus yazılım (spyware) yüklenmesi, şifresinin kırılarak mesajlarının ele geçirilmesi veya sahte (fake) hesap açılarak eşin tuzağa düşürülmesi hukuka aykırı delil sayılır. Ancak ortak konuttaki ortak bilgisayarda açık unutulan oturumdan tesadüfen görülen veriler Yargıtay’ca kabul edilebilmektedir.
2. Ses ve Görüntü Kaydı Hangi İstisnai Halde Hukuka Uygundur?
Eşin haberi olmadan ortak konuta veya araca ortam dinleme cihazı / gizli kamera yerleştirilmesi kesin olarak hukuka aykırıdır ve suçtur. Ancak kişinin kendisine veya çocuğuna yönelik ani gelişen bir saldırı, şiddet, hakaret veya tehdit anında, bir daha kanıt elde etme imkânının bulunmadığı zorunluluk halinde (kurgu olmaksızın) o an açtığı ses veya video kaydı Yargıtay Ceza ve Hukuk Genel Kurullarınca hukuka uygun kabul edilmektedir.
3. HTS (Telefon Trafik) Kayıtları ve Otel/Uçuş Kayıtları
Mahkeme kanalıyla BTK’dan celp edilen HTS kayıtları konuşma içeriğini göstermez; ancak hangi numarayla, hangi saatlerde (örneğin gece 01.00–05.00 arası), kaç kez ve hangi baz istasyonundan görüşüldüğünü kanıtlar. Emniyet KBS otel konaklama kayıtları ve havayolu uçuş kayıtları ise resmi müzekkereyle getirtilen resmi nitelikte kuvvetli delillerdir.
Yüksek Yargı İlkesi ve Değerlendirme
“Hukuka aykırı olarak yaratılan veya elde edilen deliller (casus programlar, ortam dinleme cihazları, sahte sosyal medya hesaplarıyla kurgulanan yazışmalar), HMK m. 189/2 uyarınca bir vakıanın ispatında kesinlikle dikkate alınamaz.” 6100 Sayılı HMK m. 189/2 ve Yargıtay 2. HD İçtihatları
Uygulama ve Usul Kontrol Listesi
Hak kaybı, zamanaşımı veya usulden ret yaptırımıyla karşılaşmamak adına süreçte dikkat edilmesi gereken temel adımlar şunlardır:
- Casus yazılım, ortam dinleme cihazı veya araç takip (GPS) cihazı gibi suç teşkil eden yöntemlerden kesinlikle uzak durun.
- Şüpheli telefon numarasını biliyorsanız mahkemeden BTK aracılığıyla HTS baz istasyonu ve sinyal çakışması kayıtlarını talep edin.
- Size gönderilen hakaret/tehdit içerikli WhatsApp mesajlarını silmeden telefonunuzla birlikte bilirkişi incelemesine hazır tutun.
Bu makale 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Meslek Kuralları çerçevesinde yalnızca akademik ve hukuki bilgilendirme amacıyla yayımlanmıştır; somut uyuşmazlıklarınızda hak ve süre kaybı yaşamamak için büromuzdan hukuki danışmanlık alabilirsiniz.