Adli Sicil (Sabıka) Kaydı ve Arşiv Kaydı Nasıl Silinir? Memnu Hakların İadesi Kararı

Giriş ve Hukuki Çerçeve (5352 s. Adli Sicil K. m. 9, 12, 13/A)

İşe girişlerde, ruhsat başvurularında, vize işlemlerinde ve memurluk atamalarında karşılaşılan Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) ile Adli Sicil Arşiv Kaydı birbirinden farklı iki kavramdır. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu uyarınca cezanın infazı tamamlandığında kayıt 'Adli Sicil'den silinerek 'Arşiv Kaydı'na alınır; arşiv kaydının tamamen silinmesi ise belirli sürelerin dolmasına ve gerektiğinde mahkemeden Memnu Hakların İadesi (Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi - m. 13/A) kararı alınmasına bağlıdır.

1. Adli Sicil (Sabıka) Kaydının Silinmesi (5352 s.K. m. 9)

Hapis cezasının infazının tamamlanması (koşullu salıverilme süresinin de biterek bihakkın tahliye tarihinin dolması), adli para cezasının tamamen ödenmesi, şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık halinde adli sicil kaydı; Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek arşiv kaydına alınır.

2. Adli Sicil Arşiv Kaydının Tamamen Silinmesi Süreleri (5352 s.K. m. 12)

Arşiv kaydı aşağıdaki sürelerin dolmasıyla tamamen silinir:

• Anayasa m. 76 ve Özel Kanunlarda Hak Yoksunluğu Doğurmayan Suçlar: Kaydın arşiv kaydına alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl geçmesiyle tamamen silinir.
• Anayasa m. 76 ve Özel Kanunlarda (657 s. DMK m. 48 vb.) Hak Yoksunluğu Doğuran Suçlar (Hırsızlık, Dolandırıcılık, Sahtecilik, Güveni Kötüye Kullanma, 1 Yıldan Fazla Kasıtlı Hapis vb.): Cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren; Memnu Hakların İadesi kararı alınması koşuluyla 15 yılın, memnu hakların iadesi kararı alınmadan ise 30 yılın geçmesiyle tamamen silinir.

3. Memnu Hakların İadesi (Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi) Davası (m. 13/A)

Cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren 3 yıllık süre yeni bir suç işlenmeden ve iyi halli olarak geçirilmişse, hükmü veren mahkemeden (veya hükümlünün yerleşim yeri aynı dereceli mahkemesinden) Memnu Hakların İadesi Kararı talep edilebilir. Bu karar hem kamu/meslek haklarını geri kazandırır hem de arşiv kaydı silinme süresini 30 yıldan 15 yıla indirir.

Yüksek Yargı İlkesi ve Değerlendirme

“Adli para cezası ödenmiş veya hapis cezasının infazı tamamlanmış olmasına rağmen UYAP üzerinden 'Yerine Getirme Fişi' düzenlenmemişse kayıt güncel sabıka kaydında görünmeye devam eder; bu durumda mahkeme kaleminden yerine getirme fişinin düzenlenerek Adli Sicil Genel Müdürlüğüne gönderilmesi talep edilmelidir.” 5352 Sayılı Adli Sicil Kanunu m. 9, m. 12 ve m. 13/A

Uygulama ve Usul Kontrol Listesi

Hak kaybı, zamanaşımı veya usulden ret yaptırımıyla karşılaşmamak adına süreçte dikkat edilmesi gereken temel adımlar şunlardır:

1. Cezanızın infazı bittiği halde e-Devlet adli sicil belgesinde üst kısımda görünüyorsa, mahkeme kaleminden 'İnfaz / Yerine Getirme Fişi'nin sisteme işlenmesini isteyin.
2. İnfaz tarihinden itibaren 3 yıl geçmişse vakit kaybetmeden mahkemeden 'Memnu Hakların İadesi' kararı alın.
3. 5 veya 15 yıllık süre dolduğunda Ankara Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne dilekçeyle başvurarak Arşiv Kaydını tamamen sildirin.