Giriş ve Hukuki Çerçeve (5684 s. Sigortacılık K. m. 30 • 6102 s. TTK m. 1409, 1446)
Trafik kazası veya araç hasarı sonrasında kasko ya da zorunlu trafik sigortası şirketlerinin; 'kaza beyanla uyumlu değil', 'sürücü olay yerini terk etti', 'ağır kusur var' gibi gerekçelerle hasar dosyasını reddetmesi (teminat dışı sayması) sıklıkla yaşanır. Oysa 6102 sayılı TTK m. 1409/2 uyarınca, rizikonun teminat dışında kaldığını kesin ve somut delillerle ispat yükü sigorta şirketine aittir.
1. 'Sürücü Olay Yerini Terk Etti' veya 'Kaza Senaryo' Reddine Karşı Yargıtay Kriteri
Sigorta şirketlerinin özel araştırma görevlilerinin tuttuğu soyut kanaat raporları Yargıtay ve Sigorta Tahkim İtiraz Hakem Heyetlerince tek başına ret gerekçesi kabul edilmez. Sürücünün yaralanma, korku, şok veya can güvenliği endişesiyle ya da ıssız bir yerde çekici çağırmak için olay yerinden ayrılması, kazanın alkollü veya ehliyetsiz yapıldığını kanıtlamaz; sigortacı alkolü veya ehliyetsizliği somut resmi belgeyle ispatlayamazsa hasarı ödemek zorundadır.
2. Alkol ile Kaza Arasında 'Münhasıran İlliyet Bağı' Kuralı
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre; sürücü alkollü olsa dahi, kaza münhasıran (sadece) alkolün etkisiyle meydana gelmemişse (örneğin karşı araç kırmızı ışıkta geçip çarpmışsa veya yoldaki heyelan/çukur kazaya neden olmuşsa), kasko şirketi hasarı reddedemez.
3. Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu ve Yargılama Usulü (5684 s.K. m. 30)
Kasko veya trafik sigortasının ret yazısı üzerine (veya başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde ödeme yapılmaması halinde) doğrudan Sigorta Tahkim Komisyonuna online başvuru yapılır. Komisyon, bağımsız makine mühendisi ve sigorta hukukçusu bilirkişiler aracılığıyla hasarı hesaplar ve ticari avans faiziyle tahsiline hükmeder.
Yüksek Yargı İlkesi ve Değerlendirme
“6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409/2. maddesi uyarınca, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir; soyut şüphe ve varsayımlarla hasar ödemesi reddedilemez.” 6102 Sayılı TTK m. 1409/2 ve Yargıtay 11. / 17. HD İçtihatları
Uygulama ve Usul Kontrol Listesi
Hak kaybı, zamanaşımı veya usulden ret yaptırımıyla karşılaşmamak adına süreçte dikkat edilmesi gereken temel adımlar şunlardır:
- Sigorta şirketinin görevlendirdiği 'araştırmacı'ya avukatınıza danışmadan çelişkili veya baskı altında yazılı beyan vermeyin.
- Ret kararı tebliğ edildiğinde genel mahkemelerde yıllarca beklemek yerine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurun.
- Ticari araç veya şirket adına kayıtlı kasko poliçelerinde temerrüt tarihinden itibaren 'Avans Faizi' talep etmeyi unutmayın.
Bu makale 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Meslek Kuralları çerçevesinde yalnızca akademik ve hukuki bilgilendirme amacıyla yayımlanmıştır; somut uyuşmazlıklarınızda hak ve süre kaybı yaşamamak için büromuzdan hukuki danışmanlık alabilirsiniz.